ساختار و مدیریت فرهنگی

مدیریت فرهنگی سنگال بر عهده نهادهای مختلف می‌باشد. مهمترین نهاد در اجرای سیاست های فرهنگی سنگال، وزارت فرهنگ، صمایع دستی و گردشگری، وزیر آموزش ملی، وزیر ورزش و جوانان و وزیر مشاور در أمور فرهنگ، مسئول فرهنگ، صنایع خلاق و  میراث تاریخی سنگال است.

سیاست های فرهنگی: سیاست فرهنگی سنگال عمدتاً مبنی بر موارد زیر است:

• ارتقاء و صیانت از ارزش های فرهنگی سنّتی و هویت ملّی
• حفظ و نگهداری آثار و بناهای تاریخی و میراث فرهنگی
• توسعه زیرساخت های فرهنگی و بکار گیری نوآوری در فعالیت های فرهنگی
• توسعه آموزش مشاغل هنری و تولیدات صنایع فرهنگی گوناگون
• ارتقاء سطح تولیدات مکتوب ادبی و رشد و توسعه کتابخوانی
• توسعه تولیدات سینمایی و فیلم های مستند تلویزیونی
• توسعه ارتباطات بین المللی و همکاری‌های مشترک فرهنگی و هنری

نهادها و سازمان‌های فرهنگی سنگال

در سنگال نهاد های فرهنگی دولتی و غیر دولتی و نیز نهادهای فرهنگی خارجی فعال هستند. نهادهای فرهنگی سنگال شامل: نهاد فرانسوی داکار، انستیتو فرهنگی و زبانی ژان مرموز، انستیتو بنیادی آفریقای سیاه، آرشیو ملی سنگال، دانشگاه دموتان، خانه فرهنگ(دوتاسِک)، انستیتو ناسیونال هنرها، تئأتر ملی دانیل سورانو، موزه ی پویا، آرشیوهای فرهنگی سنگال و انجمن نشر است همچنین نهادهای فرهنگی خارجی مؤثر در سنگال شامل: خانه فرهنگ فرانسه، انستیتو گوته(خانه فرهنگ آلمان)، خانه فرهنگ انگلیس(بریتیش کنسول)، آژانس بین المللی توسعه آمریکا، دفتر منطقه ای یونسکو در داکار(سنگال)، سازمان علمی آموزشی و فرهنگی آیسسکو در سنگال است.

سیاستگذاری فرهنگی سنگال

تعریف و اجرای سیاست فرهنگی دولت سنگال اهداف و اصولی دارد که عبارتند از: نقش کلیدی دولت در سیاست فرهنگی کشور، الحاق و توسعه فرهنگی رشد اقتصادی و اجتماعی ملت، نیاز به ارتقاء فرهنگی عمومی، تمرکز زدایی فرهنگی و تجهیزات در سطح منطقه ای، ضخامت ناملموس آزادی نوآوری، الحاق علوم و تکنولوژی به فرهنگ ملی، کمک و حمایت به نوآوری متفکرانه و هنری، حفاظت از تولیدات ادبی و هنری.

جریان‌های فکری موثر سنگال

نگریتود (سیاه پوست بودن) مهمترین تفکر و جریان فکری موثر در جامعه و فرهنگ سنگال است. مفهوم نگریتود شامل مجموع ارزش های تمدن دنیای سیاه است که در زندگی و آثار سیاه خود را بیان می‌کنند. در کشور سنگال، از زمان استقلال، فرهنگ یکی از اصول برتر و مهم جهت رشد جامعه بوده است. قبل از سال 1960، این کشور به تعدادی زیر ساخت فرهنگی مجهز بود که نه تنها ناکافی بلکه نیازمند به احیاء مطابق با حقیقت های اجتماعی بود. بنابراین در اولین سال های استقلال زیر ساخت های جدید فرهنگی کاملاً تغییر پیدا کرد و "کمیسریای هنرها و ادبیات " وابسته به رئیس جمهور وقت تأسیس شد که هدف آن ارتقاء فعالیت های فرهنگی بود. این مؤسسه بعد از تغییرات زیادی که در آن ایجاد شد تبدیل به " وزارت فرهنگ " شد.

ذائقه فرهنگی مردم سنگال

فرهنگ غالب در جامعه سنگال فرهنگ ترکیبی در حال شکل گیری از ارزش های آفریقایی، ارزش های اسلامی – عربی و ارزش های غربی خصوصا فرانسوی است. در هر نماد یا سمبل ملموس و غیر ملموس فرهنگی جامعه سنگال مانند کتاب، رادیو و تلویزیون این ذائقه خود نمایی می‌کند. البته درصد ترکیب این فرهنگ و ذائقه فرهنگ ترکیبی در مناطق مختلف، شهر و روستا، گروه‌ها و احزاب تا حدودی متفاوت می‌باشد و این ترکیب در همه جا و همه افراد یکسان نمی‌باشد.

نمادها و سمبل های فرهنگی سنگال

سنگال دو نشان ملی دارد که علامت هر دوی آنها شیر است. اولین نشان ملی را به مقامات عالی رتبه به عنوان پاداش اعطا می‌کنند و دومی را که نشان لیاقت است به مقامات برجسته و خاص تعلق می‌گیرد. جمهوری سنگال دارای دو نشان است که عبارتند از علامت «شیر عابر» و علامت «درخت با اوباب» (Baobab).

مفاخر فرهنگی سنگال

شخصیت های مشهور و بنام زیادی جز مفاخر فرهنگی سنگالی هستند که عبارتند از: شوالیه دو سنت ژورژ، عمرتال، مالک سی، لیمامولای ،بای نیاس، احمدو بامبا اِمباکه، بلزدیان، شهردار داکار، شیخ آنتادیوپ، دیوف، یوسواندور، موریس بژارت، گاستون برژر، بینتا دیوپ.

فرهنگ خارجی در سنگال

کشور سنگال یکی از مستعمرات فرانسه بوده، بنابراین فرانسه بیشترین تأثیر فرهنگی را روی آن در تمام حوزه‌های ادبی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و غیره گذاشته است.

ترجمه کتاب در سنگال

بیشترین آثار ترجمه شده متعلق به لئو پولد سدار سنگور است. علاوه بر این آثار اِمه سِزِر نیز ترجمه شده است. یکی از انتشارات چند زبانه سنگالی "نشر کارتالا" (Karthala)نام دارد که در سال 1980 در پاریس تأسیس شد و هدف آن نشر متون درباره‌ی مسائل بین المللی در رابطه با کشور های جنوب بود. یکی دیگر از خانه‌های نشر دو زبانه عربی- فرانسوی "اِندا انتشارات جهان سوم "(ENDA: Tiers Monde Editions) نام دارد. که تمام موضوعات آن به زبان‌های فرانسوی و عربی ارائه می‌شود.

تجارت فرهنگی سنگال

کالاهای فرهنگی سنگال به دو حوزه سنتی و مدرن تقسیم می‌گردد. تجارت کالاهای فرهنگی سنگال به دو صورت انجام می‌پذیرد که عبارتند از : صادرات کالاها و خدمات فرهنگی شامل صنایع دستی و خدمات فرهنگی و در نوع دوم صادرات از طریق توریست.

بازار کتاب سنگال

در صنایع کتاب و نشر که در سال های 1970 رشد بسیاری پیدا کرد، انتشارات بیشتر به زبان فرانسه است. این بخش 585 اثر تولید و حدود 5/8 میلیارد فرانک سینا (3/18 میلیون دلار) گردش مالی داشته است.

بازار هنرهای تصویری سنگال

صنعت در سنگال از سال 1990 دچار افول شدیدی در بخش، سینما، تلویزیون و ویدئو شد. امروزه 6 کانال تلویزیونی و 20 رادیو خصوصی وجود دارد که به آن کانال جدید TFM نیز اضافه شده است. در این حوزه، 12 استودیو ضبط و مونتاژ، 36 خانه تولید، 15 خانه نشر، 6 ایستگاه تلویزیون، 25 ایستگاه رادیو، 15 سالن سینما در سنگال فعال هستند.

صنعت گردشگری سنگال

در کشور سنگال پس از ماهیگیری، صنعت جهانگردی دومین حوزه درآمدی این کشور است.

اشکال گردشگری در سنگال

جهانگردی با هدف تفریحی، جهانگردی با هدف اجلاس اداری، جهانگردی با هدف فرهنگی، جهانگردی با هدف کمک به توسعه امکانات یادبودی، جهانگردی با هدف مذهبی

آثار فرهنگی، تاریخی و طبیعی ثبت شده سنگال در میراث جهانی

خرسنگ های سِنِگامبی، دلتای سالوم، جزیره‌ی گوره، جزیره سنت لوئی، سرزمین‌های باساری، پارک ملی پرندگان جودی، پارک ملی نیکولو-کوبا.

جایگاه دین در سنگال

اکثریت جمعیت سنگال یعنی بیش از نود درصد جمعیت را مسلمانان و اقلیتی از آن را مسیحیان و سایر مذاهب سنتی تشکیل می دهند. اولین بخشی که به دین اسلام گروید، از منطقه ای به نام "تکرور" (نواحی شمالی) که قبل از قرن نهم توسط سلسله "دیائوگو" کنترل می‌شد، بود. اولین دولت مسلمان ایجاد شده در غرب و مرکز آفریقای سیاه در این منطقه و تحت سرپرستی "چرنو سلیمان بال" که در زبان ولوف به معنی "معلم قرآن" است، در سال 1776 قرار داشت.

اسلام

سنگال کشوری است که تاکنون جنگ دینی – مذهبی در آن دیده نشده یا به ندرت و بسیار محدود بوده است. اکثر مربوها و طریقه‌های صوفی سنگال از اسلام برای بسیج عمومی مردم جهت تحولات ریشه ای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استفاده نمی‌کنند و اسلام در حد محدود و عمدتاً سکولار را مطرح می نمایند که این مورد اعتراض روشنفکران دینی سنگال بوده و آنها را عامل عقب‌ماندگی کشور می دانند و اسلام را به صورت لائیک با هماهنگی دولت تبلیغ می‌کنند، یعنی آن‌را محدود به حوزه فردی کرده و اسلام را در امور عمومی و جمعی وارد نمی‌کنند.

مسیحیت

جامعه میسحیت سنگال که حدود 4 درصد جمعیت این کشور را شامل می‌شود از دو گروه کاتولیک و پروتستان تشکیل شده است. هسته اولیه مسیحیت این کشور در سال 1444 در جزیره گوره شکل گرفت که در قرن‌های بعد رشد چندانی نداشت چون این جزیره بیشتر برای تجارت برده توسط اروپاییان مسیحی مدیریت می‌شد. امروز علی رغم جمعیت اقلیت مسیحیان نسبت به مسلمانان ولی به دلیل سلطه استعماری فرانسه مسیحی و اولین رئیس جمهور مسیحی این کشور در دوره استقلال یعنی آقای سدار سنگور و حمایت مستمر غرب از جمعیت مذکور، نقش و جایگاه مسیحیان در مناصب سیاسی، اجتماعی و اقتصادی سنگال بسیار قوی و محکم است.

تصوف در سنگال

طریقت های تصوف رایج در سنگال عبارتند از قادریه، تیجانیه، مریدیه و لاین و اهل بیت (ع).

جایگاه طرقیت های مذهبی (صوفیانه) در سنگال:

 طریقت های قادریه، مریدیه، تیجانیه و لاین‌ها در سنگال و بعضا در غرب آفریقا تأسیس و گسترش یافتند. این طریقت ها در حوزه دین و مذهب، سیاست ، اقتصاد و فرهنگ نقش کلیدی دارند. این طریقت ها در حفظ ارزش های سنتی اسلامی و مقابله با نفوذ وهابیت و افراطی گری بسیار نقش دارند. در مراکز آموزشی مذهبی این طریقت ها، قرآن، فقه اسلامی و تعالیم صوفیانه تدریس می‌شود. 

طریقت های صوفیانه در سنگال تأثیر عمیقی بر ساختار سیاسی و مذهبی این کشور داشته اند. این طریقت ها نه تنها در شکل دهی به هویت مذهبی مردم نقش اساسی داشته اند، بلکه در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی نیز حضوری پررنگ داشته و دارند. این طریقت ها با برگزاری مراسم مذهبی، آموزش تعالیم اسلامی و ایجاد مراکز دینی مانند مساجد و مدارس، به تقویت بنیان‌های مذهبی جامعه سنگال کمک کرده اند. این طریقت ها علاوه بر نقش مذهبی، در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی نیز تآثیر بسزائی دارند. رهبران و خلفای این طریقت ها با داشتن نفوذ گسترده در میان پیروان خود، در تصمیم گیری ای سیاسی و اجتماعی نقش مهمی ایفا می‌کنند.